Prawo podatkowe

Domeną prawa podatkowego są takie zjawiska jak zobowiązania podatkowe, informacje podatkowe, postępowanie podatkowe, kontrola podatkowa i czynności sprawdzające, kontrola celno-skarbowa, czy tajemnica skarbowa. Zobowiązanie podatkowe to nic innego jak obowiązek zapłaty podatku w sposób określony w przepisach prawa (i nigdzie indziej). Przepisy podatkowego to ustawy podatkowe, umowy międzynarodowe o tematyce podatkowej, teksy rozporządzeń wykonawczych. Warto pamiętać, że chociaż podatek wynika tylko z przepisów ustawy podatkowej, to ich wykładania musi być zgodna z Konstytucją RP, prawem unijnym oraz przepisami umów międzynarodowych. Prawem podatkowym nie są interpretacje podatkowe, opinie zabezpieczające, wiążące informacje stawkowe (WIS). Podobnie nie są prawem podatkowym popularne od pewnego czasu objaśnienia podatkowe.

Z uwagi na wysoki stopień skomplikowania przepisów prawa podatkowego nie należą do rzadkości spory z różnymi organami podatkowymi, które popularnie nazywa się ,,urzędami skarbowymi’’. Praktyka pokazuje, że urzędy skarbowe często nie mają racji. Decyzje urzędów skarbowych często są uchylane na korzyść podatnika (płatnika, inkasenta), jeszcze w postępowaniu administracyjnym na skutek wniesienia odwołania do właściwego dyrektora izby administracji skarbowej. Niemniej rocznie kilkadziesiąt tysięcy spraw trafia do sądów administracyjnych, którymi są wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny. Kilkadziesiąt procent tych spraw także rozstrzyga się na korzyść podatnika.

W Polsce obowiązuje zada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika. Urzędy skarbowe często o niej zapominają. Jednak przedsiębiorca zawsze powinien pamiętać o przysługujących mu prawach podatnika, takich jak prawo do ulg i zwolnień podatkowych, prawo do wyboru najniżej opodatkowanej formy prowadzenia działalności, w tym prawo do wyboru takiej formy za granicą. Urząd skarbowy nie może od przedsiębiorcy wymagać płacenia więcej podatków niż ustawa przewiduje. Jednak urzędnicy mogą pod wieloma względami badać warunki transakcji. Przede wszystkim pod względem zachowania zasady ceny transferowej między podmiotami powiązanymi. Badane są także cele i sposób przeprowadzenia transakcji. Transakcja przeprowadzona w sposób sztuczny w celu osiągnięcia korzyści podatkowej może skutkować jej podważeniem i w konsekwencji domiarem podatkowym. Dlatego w praktyce prowadzenia działalności gospodarczej szczególnego znaczenia nabrały obowiązki dokumentacyjne, które stale ewoluują, a co roku pojawiają się nowe. Podstawą jest dokumentacja cen transferowych. Trzeba mieć na względzie, że dokumentacja cen transferowych nie wyczerpuje kwestii dokumentacyjnych. Wystarczy powiedzieć, że w kontrolach podatkowych ciężar dowodu urzędnicy często przerzucają na przedsiębiorcę, a niekiedy taki obowiązek wynika wprost z ustawy. Dlatego w interesie przedsiębiorcy jest prowadzenie dokumentacji uprawniającej do podatkowych, ulg, zwolnień, zaliczenia do podatkowych kosztów uzyskania przychodu, odliczenia podatku naliczonego czy zastosowania obniżonej stawki podatku.